در جریان دویست و هشتاد و پنجمین جلسه شورا یک فوریت طرح «برنامه عملیاتی احیاء و مدیریت بازچرخانی آب» بررسی شد. 

ابتدا مهدی چمران، رئیس شورا در توضیحاتی ابتدایی گفت: این یک طرح است اما لایحه آن نیز از سوی شهرداری ارائه شده است و پس از تصویب یک فوریت آن به صحن ارائه شده و ان شالله مصوب خواهد شد.

در ادامه مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری در خصوص این طرح گفت: موارد درج شده در این طرح زیاد است و شهرداری باید کار فشرده‌ای انجام دهد، تقاضای ما این است که اهتمام ویژه ای در شهرداری برای این امر شکل بگیرد.

وی با بیان اینکه پساب در ابتدای دوره هفت میلیون مترمکعب بوده که به ۲۳ میلیون مترمکعب رسیده و قابل تقدیر است، اظهار داشت: برای اجرای این لایحه از ظرفیت پنج دانشگاه استفاده خواهد شد.

در جریان بررسی این طرح رئیس کمیته نظارت شورا ضمن انتقاد از دیرکرد ارائه این لایحه از سوی شهرداری تهران متذکر شد: همان گونه که اشاره شد لایحه با یک تغییر طولانی مدت به شورا ارائه شده است و زمانی این امر اتفاق افتاده که مجموعه شورا طرح خود را آماده کرده و در دستور صحن قرار داده است که شاید اگر این اقدام صورت نمی‌گرفت لایحه مزبور همچنان ارائه نمی‌شد.

وی افزود: در طرحی که کمیسیون سلامت محیط زیست و خدمات شهری شورا ارائه داده است مباحث متنوعی از نظر زمانبندی دستور کار و مواردی از این دست وجود دارد اما نگرانی‌ای که در این مورد وجود دارد این است که اگر شهرداری در این زمینه پای کار نیاید، کار ابتر خواهد ماند چرا که بسیار مهم و اساسی است. ما در حوزه مصرف آب به فرزند پولداری می مانیم که از یک منبع لایزال تامین می‌شود؛ ادامه این روند امکان‌پذیر نیست.

رئیس کمیته نظارت شورا در ادامه با تاکید بر اینکه امروز الگوی ما در برخی موارد تغییر یافته است، تصریح کرد: به عنوان مثال با تغییر سرویس‌های بهداشتی سنتی به سرویس‌های فرنگی به دنبال استفاده از سیفون، چندین لیتر آب مصرف می‌شود که اگر به تعداد شهروندان در روز ضرب شود، میزان قابل توجهی از آب وارد فاضلاب می‌شود. ما با چالش جدی بحران آب در پایتخت و سطح کشور مواجه هستیم، لذا درخواست می‌شود که شهرداری به طور جدی پای کار آمده و برای حل این مسئله اهتمام لازم را داشته باشد و رفتار شهرداری تهران با این مسئله مانند مصوبه قبل شورا نباشد.

اقراریان ادامه داد: سوالی که در اینجا مطرح است این است که پس از تصویب یک فوریت این طرح چه ضمانت اجرایی برای آن وجود دارد و آیا مسئولین در این زمینه اقدامی خواهند کرد؟ شهرداری دغدغه‌ای در این باره ندارد، به نظر می‌رسد که این موضوع بی‌نتیجه و ابتر خواهد ماند بنابراین درخواست می‌شود که در این زمینه در زمان باقیمانده تا پایان دوره ششم فکر اساسی شده و تدبیری اندیشیده شود.

در ادامه، چمران در پاسخ به تذکر اقراریان گفت: به نظر می‌رسد در این زمینه بحثی وجود نداشته باشد.‌ همانطور که می‌دانید مسئله آب یکی از مهم‌ترین معضلات شهر تهران است که هم در دستور کار دولت است هم شهرداری و در گام بعدی مردم که باید این موضوع را جدی گرفته و یک همکاری صمیمانه و خوبی را با یکدیگر داشته باشند. اگر مردم همکاری لازم را نداشته باشند این‌ها عملیاتی نخواهند شد. سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهر تهران در این زمینه حتی پیش‌تر از مصوبه‌ای عمل کرد که قبلاً دولت برای آن تعیین کرده بود. آبیاری درختان با استفاده از چاه‌های عمیقی انجام می شد که وزارت نیرو و سازمان آب حفر کردند که در حال حاضر تعداد زیادی از آن‌ها خشک شده است و اگر پیش‌بینی‌های لازم انجام نشده بود در حال حاضر وضعیت پارک‌ها و فضای سبز تهران بسیار بسیار وخیم بود.

وی افزود: بسیاری از درختان به دلیل کمبود آب مریض شده و دچار آفت می‌شوند که این امر منجر به قطع درختان می‌شود. موضوعی که بسیار دردآور بوده و به منزله قطع پاهای یک انسان است، بنابراین این مسئله بسیار مهم است و ما روی یک فوریت آن تاکید داریم و امیدواریم شهرداری نیز تلاش و اهتمام لازم را در این زمینه داشته باشد.

چمران ادامه داد: در طرح فوق تنها به پساب بسنده نکرده ایم بلکه بسیاری از مسائل در آن گنجانده شده است از جمله اینکه حتماً مجتمع‌های مسکونی که بیش از ۵۰ واحد دارند، خود اقدام به نصب و تعبیه دستگاه تصفیه آب کنند تا بتوانند فضای سبز خود را از طریق پساب آبیاری کرده و دیگر نیازیبه خریداری آب و سایر اقدامات نداشته باشند. یکی از راه‌های تامین آب همین است. انتظار ما این است که هم شهرداری و هم شورا به ویژه کمیسیون نظارت و حقوقی شورا در این زمینه بسیار جدی وارد میدان شده و بر اجرای هرچه سریعتر آن نظارت داشته باشد.

ناصر امانی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورا با تأکید بر اینکه بنده با یک فوریت طرح موافقم، یادآور شد: هر مصوبه ای که در شورا می گذارنیم و برای دیگر مجموعه ها تکلیف ایجاد می کنیم، حتماً باید موافقت کتبی آنها را داشته باشیم.

وی ادامه داد: با دو یا سه مصوبه در هیئت تطبیق فرمانداری به دلیل اینکه موافقت کتبی وزارت خانه ها وجود نداشته، مخالفت شده است. تقاضای ما این است که کمیسیون خدمات شهری موافقت نظام مهندسی، وزارت نیرو و و شرکت آب و فاضلاب را اخذ کند.

چمران در ادامه در پاسخ به تذکر امانی تصریح کرد: وظیفه فرمانداری جلب رضایت وزارتخانه‌ها نیست؛ اولا شورای شهر این اجازه را دارد که طبق قانون از همه وزارتخانه‌ها برای موارد خاص دعوت به عمل آورد و آن‌ها نیز موظفند تا در جلسه حضور یابند. 

وی تاکید کرد: متن قانون اساسی است که استانداران، فرمانداران، بخشداران و سایر مناصب دولتی موظف هستند که مصوبات شوراها را در صورتی که وفق قانون باشد اجرا کنند. اینکه قبل از انجام دعوت مسئولین برای حضور، از آن‌ها کسب اطلاع و اجازه شود مانند یک شوخی است و پذیرفته نیست . شورای شهر این اجازه را دارد که برای شهر و نه برای وزارت نیرو تعیین وظیفه کند و آن‌ها نیز موظف هستند مطابق قانون اساسی آن را اجرا کنند. در این زمینه نیز کمال هماهنگی با وزارت نیرو سازمان آب و فاضلاب انجام خواهد شد. 

در ادامه حبیب کاشانی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورا در تکمیل اظهارات چمران در پاسخ به تذکر امانی بیان داشت: ما شورای شهر تهران بوده و برای دعوت، از کسی اجازه نمی‌گیریم. مدیریت واحد شهری اقتضاء می‌کند ما نخ تسبیح باشیم. اگر در سال‌های گذشته شهرداری و شورای شهر همکاری نمی‌کردند؛ رینگ دور تهران و موضوع فاضلاب حداقل صد سال زمان می‌برد.

در نهایت، یک فوریت طرح «برنامه عملیاتی احیاء و مدیریت بازچرخانی آب» با اکثریت آرای اعضاء به تصویب رسید.

همچنین در این جلسه ، مهدی پیرهادی، رئیس کمیسیون سلامت محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران در تذکری در صحن شورای شهر تهران گفت: موضوع آب یکی از موضوعات اساسی در شهر تهران است و متأسفانه در ۵۰ سال گذشته در تهران بارش‌ها و نزولات آسمانی کم شده و امروز شاهد آن هستیم که میانگین بارش به کمتر از ۲۹۱ میلیمتر رسیده است.

وی با بیان اینکه این موضوع یک هشدار جدی برای همه مدیران و دست‌اندرکاران در شهر تهران است و باید برای موضوع آب، فکر جدی کرد؛ گفت: در سه سال گذشته  کمیته‌ها و جلسات منظمی با متخصصین دانشگاهی و نخبگان برگزار و سعی کردیم که این موضوع را پیگیری کنیم و در بودجه هر ساله، عدد قابل توجهی را به منظور جلوگیری از هدر رفت آب و بهینه مصرف شدن آب و هوشمندسازی آب در بوستان‌ها و مجموعه‌های شهر تهران قرار دادیم.

پیرهادی با بیان اینکه فقط در سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۰۰۰ میلیارد تومان بودجه به این موضوع اختصاص یافته است ، افزود: این میزان بودجه نشان دهنده اهتمام این دوره مدیریت شهری به حوزه آب و اقدامات زیرساختی و هوشمندسازی است که گزارش آن به تفصیل در صحن شورا ارائه می شود.

رئیس کمیسیون سلامت محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران ادامه ‌داد: شهرداری تهران از جمله سازمان بوستان‌ها و سایر قسمت‌ها نیز اقداماتی را  انجام دادند؛ گرچه در برخی از قسمت‌ها هم عقب هستند مانند همین لایحه بازچرخانی که قرار بوده نهایتاً تا اواخر سال ۱۴۰۱ لایحه را بدهند که با تاخیر دو ساله دیروز به دست شورا رسیده است.

پیرهادی با بیان اینکه تقاضا دارم که بقیه لایحه‌ها با تأخیر نیاید؛ اظهار داشت: در جریان‌های کوهستانهای مشرف به شهر ۱۳۴ میلیون متر مکعب آب در اختیار داریم که می‌توانیم بخشی از آن را ذخیره‌سازی و برای آبیاری فضای سبز استفاده کنیم.

وی افزود: در قنوات و چشمه ها مجموعا ۲۷ میلیون متر مکعب، روان آبهای شهری ۶۶ میلیون مترمکعب ، منابع زیرزمینی ۵۵۸ میلیون مترمکعب جریان‌های انتقالی از سدهای پنجگانه ۷۰۰ میلیون متر مکعب آب به سمت شهر تهران می‌آید.

رئیس کمیسیون سلامت محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به پساب‌های برگشتی نیز اظهار داشت: ۷۸۴ میلیون متر مکعب پساب از شهر تهران خارج می شود که این عدد، عدد قابل توجهی است و اگر تغذیه مصنوعی آبخوان‌هایی که نیاز دارند و دچار چالش می شوند، توسط وزارت نیرو صورت نگیرد؛ دچار فرونشست می شویم.

وی از رئیس شورای اسلامی شهر تهران خواست به‌عنوان یک چهره ملی، همانگونه  که تاکنون پیگیری موضوع آب بوده است؛ از وزیر نیرو بخواهد که در خصوص موضوع فرونشست و تغذیه مصنوعی آب‌خوان ها، اقدام لازم را انجام دهند تا از فاجعه آینده جلوگیری شود.

پیرهادی ادامه‌داد : ۱۸۰ میلیون متر مکعب آب در چند سال گذشته در اختیار شهرداری تهران بوده که به خاطر چاههای عمیقی که در شهر تهران و اطراف آن زده شده، از میزان برداشت آبی که برای فضای سبز استفاده می‌شد؛ حدود ۲۴ میلیون متر مکعب کاسته شده است و درختان ۲۴ میلیون مترمکعب آب کمتری دریافت می‌کنند و این در صورتی است که  بهینه مصرفمان باید ۲۲۵ میلیون مترمکعب باشد .

رئیس کمیسیون سلامت محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران افزود: میزان مصرف متعادل برای فضای سبز تهران، ۲۲۵ میلیون مترمکعب است. حداقل نیاز که درختان دچار بحران و تنش نشوند؛ ۱۸۵ میلیون مترمکعب است و اکنون نهایتاً ۱۵۶ میلیون مترمکعب آب استفاده می کنیم.

وی با بیان اینکه از میزان بهینه کمتر مصرف می‌کنیم و برخی از آفات با کم آبی رابطه مستقیم دارند؛ گفت: در این دوره تلاش زیادی برای حل مشکلات آب انجام و بودجه خوبی اختصاص داده شد، اما أاخیر چند دهه‌ای را نمی توان در سه سال جبران کرد.

وی با بیان اینکه با پساب می‌خواهیم بخشی از مصرف آب برای آبیاری فضای سبز را جبران کنیم؛ اظهار داشت: پسابی که در اختیار شهرداری تهران قرار می‌گیرد؛ از استانداردی استفاده می‌کند که استاندارد برای پساب فضای سبز شهری و محله ای نیست.

پیرهادی با بیان اینکه استانداردی که در حوزه شهری باید استفاده شود، متفاوت است؛ اظهار داشت: آخرین استانداردی که داریم در نشریه ۵۳۵ سازمان برنامه و بودجه اشاره شده و استاندارد دیگری هم هست که هیچکدام، استاندارد پساب شهری که بتواند بوستان‌های محلی را آبیاری کند؛ نیست.

وی با تأکید بر اینکه وزارت بهداشت و وزارت نیرو، باید در این خصوص اهتمام داشته باشند؛ گفت: شهرداری تهران هم در این خصوص پیگیری کند اما وظیفه اصلی با وزارت بهداشت و وزارت نیرو است که پسابی که در اختیار شهرداری تهران قرار می‌گیرد؛ پساب بهداشتی و با استاندارد لازم باشد که شهروندان دچار مشکل نشوند .

وی، از دستگاههای نظارتی، قضایی، وزارت بهداشت و وزارت نیرو تقاضا کرد این موضوع را که با سلامتی مردم ارتباط دارد، به طور جدی پیگیری کنند.