در صورت مشاهده مشکل	چه چیزی کنترل شود؟	بخش مورد بررسی
تا رفع مشکل دستگاه روشن نشود	ثابت بودن دستگاه، تراز بودن پایه، نبود مواد قابل اشتعال و مانع اطراف هیتر	محل نصب و بدنه
مانع برطرف و مسیر هوا بررسی شود	نبود گرد و خاک، جسم خارجی یا مانع در مسیر هوا	ورودی و خروجی هوا
پیش از روشن کردن بررسی و سرویس شود	چرخش صحیح، نبود گیرکردگی، صدای غیرعادی یا آسیب ظاهری	فن و الکتروموتور
مسیر تأمین هوا اصلاح شود	باز بودن مسیر تأمین هوای احتراق از خارج سالن	هوای ورودی مشعل
پیش از راه‌اندازی اصلاح شود	باز بودن مسیر، محکم بودن اتصالات، شیب و وضعیت کلاهک	دودکش
سوخت ‌رسانی متوقف و سیستم بررسی شود	نشتی، شل بودن اتصال، وضعیت فیلتر، رگلاتور و شیلنگ	سیستم سوخت
برق قطع بماند تا عیب برطرف شود	سیم آسیب ‌دیده، اتصال شل، وضعیت ارت و تجهیزات تابلو	برق و سیم‌ کشی
تنظیم خود سرانه انجام نشود	تغییر نکردن تنظیمات و نبود خطا روی تجهیزات کنترلی	ترموستات و کنترل‌ ها

اگر هیتر گلخانه چند هفته یا چند ماه خاموش بوده، بهتر است پیش از روشن کردن دوباره آن چند بخش اصلی دستگاه بررسی شود. در مدت خاموشی ممکن است گرد و خاک روی فن و اجزای دستگاه جمع شده باشد، مسیر دودکش یا هوای ورودی مشعل دچار مشکل شده باشد، اتصالات سوخت شل شده باشند یا در سیم‌کشی و تجهیزات کنترلی ایرادی ایجاد شده باشد.

پیش از راه‌ اندازی مجدد، وضعیت محل نصب، ورودی و خروجی هوا، دودکش، سیستم سوخت ‌رسانی، فن و الکتروموتور، سیم‌کشی و تجهیزات کنترلی را بررسی کنید. همچنین تنظیمات مشعل و ترموستات‌ ها نباید بدون هماهنگی با فرد متخصص تغییر داده شوند.

اگر نشانه ‌ای از نشتی سوخت، آسیب سیم‌ کشی، گرفتگی دودکش یا اشکال در فن و مشعل دیده می‌شود، ابتدا علت مشکل مشخص و برطرف شود و سپس دستگاه وارد مدار شود.

چرا روشن کردن هیتر بعد از خاموشی طولانی به بررسی نیاز دارد؟

خاموش بودن هیتر به این معنی نیست که وضعیت دستگاه در طول این مدت بدون تغییر باقی مانده است. گرد و خاک می‌تواند روی فن، الکتروموتور و بخش‌های مختلف دستگاه بنشیند. اتصالات سوخت یا برق ممکن است شل شده باشند و مسیر دودکش یا هوای مورد نیاز مشعل نیز باید پیش از شروع فصل گرمایش کنترل شود.

هیتر باید حداقل سالی یک‌ بار توسط فرد متخصص بررسی و تنظیم شود. همچنین عملکرد مشعل و الکتروموتور به‌صورت دوره‌ ای کنترل می‌شود و گرد و خاک دستگاه نیز باید در زمان مناسب کاملاً گرفته شود. برای تمیز کردن دستگاه از آب استفاده نکنید. گردوغبار را با باد کمپرسور از روی بخش ‌های مختلف دستگاه پاک کنید.

برای گلخانه‌ دار هدف این نیست که تعمیرات تخصصی را شخصاً انجام دهد، بلکه باید بتواند پیش از راه ‌اندازی، نشانه‌های غیر عادی را تشخیص دهد و بداند چه زمانی لازم است سرویس ‌کار دستگاه را بررسی کند.

چک ‌لیست بررسی هیتر صنعتی قبل از روشن کردن

1.  ابتدا محل نصب و فضای اطراف هیتر را بررسی کنید

بررسی را در حالی شروع کنید که برق و سوخت دستگاه قطع است. ابتدا مطمئن شوید هیتر روی محل نصب خود ثابت و تراز قرار دارد و پایه‌ ها یا سکوی آن تغییر وضعیت نداده‌اند.

در این نوع نصب، فاصله دستگاه تا دیوار نباید کمتر از یک متر باشد و فاصله بالای هیتر تا سقف نیز باید حد اقل دو متر در نظر گرفته شود. هیچ ماده قابل اشتعالی نباید در اطراف دستگاه یا مقابل مسیر خروج هوای گرم قرار گرفته باشد.

همچنین ورودی و خروجی‌های هوا نباید با تجهیزات گلخانه، پوشش، کارتن یا وسایل دیگر مسدود شده باشند.

2. فن، الکتروموتور و مسیر گردش هوا را بررسی کنید

پیش از روشن کردن هیتر، این موارد را بررسی کنید:

• پروانه فن و محافظ آن از نظر تجمع گرد و خاک یا وجود جسم خارجی
• الکتروموتور از نظر وضعیت ظاهری و عملکرد عادی
• آزاد بودن مسیر ورود و خروج هوا
• نبود تماس جسم خارجی با پره ‌های فن
• نبود گیر کردگی یا صدای غیر عادی هنگام کار فن

اگر فن گیر می‌کند، صدای غیر عادی دارد یا چیزی با پره‌ ها تماس پیدا کرده است، دستگاه را صرفا برای آزمایش روشن نکنید.

در سرویس‌های دوره‌ای نیز عملکرد مشعل و الکتروموتور باید کنترل شود و گرد و خاک دستگاه به‌طور کامل گرفته شود.

۳. مسیر هوای ورودی مشعل را فراموش نکنید

هوای لازم برای احتراق مشعل باید از خارج سالن تأمین شود. برای این کار مسیر هوای ورودی مشعل از طریق یک کانال یا لوله با قطر متناسب با ورودی مشعل به بیرون سالن متصل می‌شود.

بنابراین پیش از شروع فصل گرمایش بررسی کنید این مسیر جدا نشده یا با گرد و خاک و جسم خارجی مسدود نشده باشد.

کمبود هوای ورودی می‌تواند باعث عملکرد نامناسب مشعل و در برخی شرایط ایجاد دود در مسیر اگزوز شود. اگر چنین علامتی مشاهده شد، تنظیم مشعل نباید به‌صورت تجربی تغییر داده شود و سیستم باید توسط فرد متخصص بررسی شود.

۴. مسیر سوخت را بر اساس نوع مشعل بررسی کنید

این هیتر می ‌تواند با مشعل گازی، گازوئیلی یا دوگانه‌ سوز کار کند، بنابراین بررسی مسیر سوخت باید متناسب با نوع مشعل انجام شود.

در سیستم گازی، این بخش‌ها را بررسی کنید:

• شیر گاز، فیلتر و رگلاتور یا بالانسر
• فشارسنج و تجهیزات کنترل فشار
• شیلنگ و اتصالات مسیر گاز
• نبود نشتی یا اتصال شل و نامطمئن

شیلنگ و اتصالات باید سالم، استاندارد و متناسب با ورودی دستگاه باشند. اگر نشتی یا اتصال نامطمئن در مسیر گاز مشاهده می‌شود، هیتر نباید وارد مدار شود تا سیستم سوخت‌رسانی بررسی و عیب برطرف شود.

در سیستم گازوئیلی نیز موارد زیر اهمیت دارند:

• وضعیت فیلتر گازوئیل
• باز و سالم بودن مسیر انتقال سوخت
• قرار داشتن مخزن در ارتفاع مناسب نسبت به مشعل
• رسیدن صحیح سوخت به پمپ مشعل

گازوئیل از مخزنی که بالاتر از مشعل قرار دارد به سمت مشعل می‌رود، بنابراین مخزن نباید پایین ‌تر از مشعل باشد. در مسیر گازوئیل هم از پمپ اضافی استفاده نکنید، چون ممکن است در سوخت ‌رسانی دستگاه مشکل ایجاد کند.

اگر هیتر مدت زیادی خاموش بوده قبل از روشن کردن دوباره، فیلتر، اتصالات و رسیدن درست گازوئیل به مشعل را بررسی کنید.

۵. دودکش و مسیر خروج احتراق را بررسی کنید

قبل از روشن کردن دوباره هیتر، دودکش را بررسی کنید تا مسیر آن باز و سالم باشد و قطر لوله هم نباید از خروجی اگزوز هیتر کوچک ‌تر باشد.

همه اتصالات دودکش را بررسی کنید تا شل نباشند و هنگام کار دستگاه باز نشوند. بهتر است مسیر دودکش تا جای ممکن مستقیم باشد و پیچ ‌و خم و زانویی زیادی نداشته باشد.

خروجی دودکش باید به کلاهک مناسب مجهز باشد. کلاهک باید به‌صورت عمودی نصب شود و در نصب استاندارد، قسمت بالایی آن دست‌کم حدود ۶۰ سانتی‌متر بالاتر از سطح بام قرار می‌گیرد.

اگر در اولین روشن کردن، دود پس می‌زند یا عملکرد مشعل غیرعادی است، مسیر اگزوز یکی از بخش‌هایی است که باید بررسی شود.

۶. سیم ‌کشی، ارت و تابلو برق را با برق قطع بررسی کنید

پیش از بررسی، برق اصلی دستگاه را قطع کنید. سیم ‌ها و اتصالات را از نظر شل شدن، قطعی یا آسیب بررسی کرده و از برقرار بودن اتصال ارت مطمئن شوید.

در مدل‌های سه‌ فاز، خطای کنترل فاز یا تجهیزات حفاظتی را نادیده نگیرید و از دستکاری یا حذف آن‌ها خودداری کنید. بررسی‌های تخصصی تابلو برق و اتصالات داخلی را به فرد متخصص بسپارید.

۷. تنظیمات ترموستات را بدون دلیل تغییر ندهید

روشن و خاموش شدن مشعل و فن بر اساس تنظیمات دمایی دستگاه انجام می‌شود. به همین دلیل ممکن است فن کمی بعد از روشن شدن مشعل شروع به کار کند یا پس از خاموش شدن مشعل مدتی به کار خود ادامه دهد.

تنظیمات ترموستات، فشار سوخت و نسبت هوا و سوخت را بدون نظر فرد متخصص تغییر ندهید.

کدام بخش‌ها به بررسی بیشتری نیاز دارند؟

بعد از یک دوره خاموشی نمی‌توان گفت یک قطعه مشخص حتماً بیشتر از بقیه آسیب می‌بیند؛ اما مسیر سوخت، دودکش و هوای مشعل، سیم‌کشی، مشعل و الکتروموتور از بخش‌هایی هستند که باید با دقت بیشتری بررسی شوند. از نظر ایمنی، نشتی سوخت و مشکل در مسیر خروج دود یا تأمین هوای مشعل در اولویت قرار دارند و در صورت مشاهده مشکل، هیتر نباید روشن شود. مشعل و الکتروموتور نیز از بخش‌هایی هستند که عملکرد آنها باید به‌صورت دوره‌ای کنترل شود.

هنگام راه اندازی مجدد هیتر چه چیزی را زیر نظر بگیریم؟

پس از وصل بودن صحیح سیستم برق، سوخت و کنترل محیطی، کلید دستگاه در حالت اتوماتیک قرار می‌گیرد. ابتدا مشعل روشن می‌شود و پس از گرم شدن کوره، فن به‌صورت خودکار وارد مدار خواهد شد.

در چند دقیقه اول به موارد زیر توجه کنید:

• روشن شدن صحیح مشعل
• شروع به کار فن پس از گرم شدن کوره
• جهت صحیح چرخش فن
• نبود صدای غیرعادی
• نبود نشتی یا بوی غیرعادی سوخت
• نبود دود غیر عادی در خروجی اگزوز
• نبود خطا در کنترل فاز، ترموستات یا تجهیزات حفاظتی

اگر مشعل گازی پس از روشن شدن خیلی سریع، یعنی در کمتر از ۳ ثانیه، خاموش شود، اتصال ارت و وضعیت فاز و نول باید بررسی شود. اگر خاموش شدن بعد از بیش از ۳ ثانیه اتفاق بیفتد، احتمال مشکل در احتراق بیشتر است و باید نسبت سوخت و هوا، فشار گاز و وضعیت شعله بررسی شود.

کلید قطع اضطراری نیز فقط برای شرایط بحرانی است و نباید برای خاموش کردن عادی هیتر استفاده شود. در خاموش شدن معمولی باید اجازه داد فن تا پایین آمدن دمای کوره به کار خود ادامه دهد.

چه کارهایی باید به متخصص سپرده شود؟

بازدید ظاهری دستگاه، پیدا کردن مانع در مسیر هوا و بررسی نشانه‌ های غیرعادی را می‌توان بدون باز کردن تجهیزات تخصصی انجام داد، اما تنظیم و تعمیر بخش‌های اصلی باید توسط فرد آموزش ‌دیده انجام شود.

مواردی مانند تنظیم فشار گاز یا گازوئیل، تنظیم نسبت هوا و سوخت، تعمیر مشعل، تغییر تنظیمات اصلی ترموستات، رفع خطاهای تابلو برق و تعمیر سیستم سوخت ‌رسانی نیازمند دانش و ابزار مناسب هستند.

همچنین اگر دستگاه مدت زیادی خاموش بوده، سابقه خرابی داشته یا در بررسی اولیه نشانه ‌ای از آسیب مشاهده می‌شود، بهتر است پیش از شروع کار مداوم سرویس شود.

سرویس قبل از شروع فصل گرمایش

حداقل سالی یک ‌بار دستگاه باید به ‌طور کامل بررسی و تنظیم شود. علاوه بر آن، عملکرد مشعل و الکتروموتور به‌صورت دوره‌ای کنترل می‌شود.

در منابع ایمنی عمومی نیز بر سرویس سالانه تجهیزات گرمایشی سوختی توسط فرد متخصص تأکید شده است.

در سرویس دستگاه، گرد و خاک باید بدون استفاده از آب تمیز شود. استفاده از هوای فشرده برای این کار در نظر گرفته شده است.

نازل مشعل گازوئیلی، فیلتر سوخت، ترموکوپل‌ها، سنسورها، سیم‌ها، ترمینال‌ها و تجهیزات حفاظتی نیز باید طبق دوره سرویس خود بررسی شوند.

سؤالات متداول

آیا بعد از چند ماه خاموش بودن می‌توان هیتر را مستقیم روشن کرد؟

بهتر است پیش از روشن کردن، حداقل محل نصب، فن، مسیر هوا، دودکش، سیستم سوخت، سیم‌کشی و تجهیزات کنترلی بررسی شوند. اگر زمان سرویس سالیانه نیز رسیده است، بهتر است سرویس پیش از شروع کار مداوم انجام شود.

اگر هیتر روشن می‌شود، یعنی همه بخش ‌ها سالم هستند؟

خیر. روشن شدن مشعل به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که فن، دودکش، مسیر هوای احتراق، تجهیزات کنترلی و سیستم سوخت در وضعیت مناسب قرار دارند. رفتار دستگاه در ادامه چرخه کاری نیز باید کنترل شود.

چرا فن هم‌ زمان با مشعل روشن نمی‌شود؟

در حالت عادی ابتدا مشعل کوره را گرم می‌کند و فن پس از رسیدن دمای کوره به دمای تعیین‌ شده وارد مدار می‌شود. این تأخیر بخشی از نحوه عملکرد دستگاه است.

چرا بعد از خاموش شدن مشعل، فن هنوز کار می‌کند؟

فن برای خارج کردن گرمای باقی ‌مانده از کوره به کار خود ادامه می ‌دهد و پس از کاهش دما به حد تعیین‌ شده به‌صورت خودکار خاموش می‌شود. به همین دلیل نباید در حالت عادی برق دستگاه را بلافاصله بعد از خاموش شدن مشعل قطع کرد.

مهم‌ترین نکته در راه ‌اندازی مجدد هیتر چیست؟

اگر نشتی سوخت، مشکل دودکش، سیم آسیب‌دیده، صدای غیرعادی فن، دود غیرمعمول یا خطای مکرر در سیستم کنترلی دیده می‌شود، دستگاه را صرفاً برای امتحان روشن نگه ندارید. ابتدا علت مشکل باید مشخص و برطرف شود و سپس هیتر دوباره وارد مدار شود.